Otomatik Defibrilatör Cihazı Otomatik Eksternal Defibrilatör cihazı ani kalp durması (kardiyak arrest) anında, hastaya elektrik şoku (defibrilasyon) uygulamak üzere tasarlanmış hafif, kullanışlı hayat kurtarıcı bir tıbbi cihazdır
Otomatik Defibrilat y ouml;r Cihazı
Otomatik Eksternal Defibrilat y ouml;r cihazı y nbsp;ani kalp durması (kardiyak arrest) anında, hastaya elektrik şoku (defibrilasyon) uygulamak üzere tasarlanmış hafif, kullanışlı hayat kurtarıcı bir tıbbi cihazdır. Otomatik defibrilat y ouml;r cihazları& tıbbi eğitimi olmayan ancak ilk yardım eğitimi almış herkes tarafından kullanılabilecek şekilde tasarlanmıştır.
Otomatik eksternal defibrilat y ouml;rler& OED / AED cihazlarında gelişmiş EKG analiz yazılımı mevcut olup, EKG sinyali cihaz tarafından analiz edilir, ses ve g y ouml;r y uuml;nt y uuml;l y uuml; sistemle kullanıcı y y ouml;nlendirilir. Bu nedenle kullanıcının kalp ritmini bilmesi gerekmez.
AED – otomatik eksternal defibrilat y ouml;r cihazı& ilk yardımcılar i y ccedil;en özel olarak geliştirilmiş bir cihaz olup olay yerine sağlık g y ouml;revlilerinin yardımı ulaşıncaya kadar kullanılmaktadır.
Ani kalp durmasının tedavisi olan erken defibrilasyon uygulaması, kalbin yeniden dolaşımı sağlayabilecek bir ritimle atmasını sağlayabilir ve yaşam kurtarıcı olabilir y hellip;.
Gelişmiş bazı ülkelerde stadyum, alışveriş merkezi, havaalanı gibi halkın yoğun olarak bulunduğu alanlarda kolayca erişilebilecek şekilde yerleştirilmiş y nbsp;otomatik eksternal defibrilat y ouml;r& cihazları bulundurma mecburiyeti vardır.
ideal şartlar altında ACLS sertifikalı kişiler tarafından kullanılması doğru olan y nbsp;otomatik defibrilat y ouml;r cihazları, gereği halinde i y ccedil;inde gelen talimatlar ve sesli y y ouml;nlendirmeler sayesinde eğitimsiz kişiler tarafından da başarıyla kullanılabilmektedir.
Tam Otomatik Defibrilat y ouml;r Nedir?
Tam otomatik eksternal defibrilat y ouml;r cihazı; ritmi tanımlayarak gerektiğinde kullanıcıdan bağımsız şekilde otomatik olarak şok uygulanmasını sağlayan defibrilat y ouml;r t y uuml;r y uuml;d y uuml;r.
Yarı-Otomatik Defibrilat y ouml;r Nedir?
Yarı otomatik eksternal defibrilat y ouml;r cihazı; ritmi tanımlayarak ses ya da g y ouml;r y uuml;nt y uuml; sistemi ile kullanıcıyı y y ouml;nlendirip nihai defibrilasyon uygulanmasını şok butonu ile kullanıcıya bırakan defibrilat y ouml;r t y uuml;r y uuml;d y uuml;r.
Otomatik Eksternal Defibrilat y ouml;r Nasıl Kullanılır?
OED / AED y nbsp;otomatik defibrilat y ouml;r cihazı& tek kullanımlık pedlerin hastanın çıplak g y ouml;ğ y uuml;s üzerine yapıştırılır. Ardından cihazın hasta kalp ritmini (EKG) analiz etmesi beklenir ve cihaz defibrilasyon (şok) tavsiye ediyorsa cihaz yarı otomatik ise “defibrilasyon y rdquo; butonuna basarak; tam otomatik ise cihazın kendi kendine uygulaması ile ger y ccedil;ekleşir.
Otomatik Eksternal Defibrilat y ouml;r cihazını kimler kullanabilir?
AED otomatik eksternal defibrilat y ouml;r cihazı, tıbbi eğitimi olmayan sadece ilk yardım eğitim bilgisine sahip olan herkesin kullanabileceği şekilde tasarlanmıştır. M y uuml;kemmel d y uuml;nyada herkes AED kullanımı (otomatik defibrilat y ouml;r) ve RCP (kardiyopulmoner res y uuml;sitasyona) eğitimi almalıdır.
Otomatik defibrilat y ouml;r kullanıcıyı g y ouml;rsel ve sesli komutlar ile y y ouml;nlendirir ve yardımcı olur. D y uuml;nyada ambulans olay yerine ulaşma s y uuml;resi ortalama10 – 12 dakikadır ve bu s y uuml;re zarfında her ge y ccedil;en dakika çok önemlidir. Ani kalp durması ge y ccedil;iren bir kişinin y nbsp;AED ve RCP& olmadan 10 dakika sonra hayatta kalma şansı çok d y uuml;ş y uuml;kt y uuml;r.
Erken Defibrilasyonun Önemi Nedir?
Defibrilasyon, temel yaşam desteğinin bir par y ccedil;comoıdır; defibrilat y ouml;r ile kalbe elektrik akımı vererek myokarddaki d y uuml;zensiz titreşimleri sonlandırıp kalbin normal bir Şekilde çalışmasını sağlamaya y y ouml;nelik hayat kurtaran bir işlemdir. VF veya nabızsız VT y rsquo;de 20-30 sn i y ccedil;inde uygulanan defibrilasyon % 100 y rsquo;e yakınını sin y uuml;s ritmine çevirir. Her bir dakikalık gecikme, başarı Şansını % 10 kadar azaltır. 10 dakikalık gecikmede yaşam şansı % 0 y rsquo;a yakındır. VF ya da nabızsız VT y rsquo;li kardiyak arrestin gelişmesinden sonra defibrilasyona kadar ge y ccedil;en her bir dakikada öl y uuml;m oranı % 7-10 artmaktadır. Defibrilasyona daha ge y ccedil; başlanması durumunda hastanın kurtulma şansı da azalmakta; kardiyop y uuml;lmoner res y uuml;sitasyon ve defibrilasyona ilk 10 dakikadan sonra başlanması durumunda ortalama her 250 hastadan sadece biri kurtarılabilmektedir.
Kalp Krizi ve Ani Kalp durması Arasındaki Fark Nedir?
Temel olarak kalp krizi kalp kasının bir b y ouml;l y uuml;m y uuml;n y uuml;n o b y ouml;lgeye yetersiz kan akışından dolayı ölmesi veya kalıcı hasara uğraması sonucu meydana gelir. Ani kalp durması ise kalbin normal ritimden anormal bir ritmine d y ouml;nmesi demektir.
D y uuml;nya genelinde ani kalp durması sebebi ile öl y uuml;m sayısı; & meme kanseri, AIDS, akciğer kanseri gibi hastalıkların getirdiği toplam öl y uuml;m sayısından daha fazladır.
Kimler Ani Kalp Durması Riski Taşır ve Sebepleri?
Her yaş, cinsiyet, ırktan insanlar ani kalp durması riski taşırlar ancak bazı insan gruplarının ani kalp durması riskini diğer insanlardan daha fazla taşır.
- 40 yaş üzeri erkekler
- Menopozal kadınlar
- Sigara i y ccedil;enler
- Diyabet hastaları
- Egzersiz eksikliği
- Stres
- Y y uuml;ksek kolesterol
- Kalp hastalığı
Ani kalp durması (kardiyak arrest) i y ccedil;en en yaygın tedavi hangisidir?
Tek kelime ile ani kalp durması anında ventrik y uuml;ler fibrilasyon ve ventrik y uuml;ler taşikardi kurbanları i y ccedil;en yegane kanıtlanmış tedavi “defibrilasyon” dur. Defibrilasyon i y ccedil;en ise defibrilat y ouml;r cihazı gerekmektedir.
Defibrilasyonun Kalp Ritmini Normale D y ouml;nd y uuml;rme Zaman / Başarı İstatistiği
Şekilde g y ouml;r y uuml;ld y uuml;ğ y uuml; üzere her ge y ccedil;en dakikada yaşamda kalma şansı azalmaktadır. 10.dakikadan sonra araştırmalara g y ouml;re hayatta kalma şansı sıfıra yakındır.
Vida-Point otomatik defibrilat y ouml;r cihazı ile yanlışlıkla hastaya zarar verebilir miyim?
Şayet, AED y nbsp;otomatik eksternal defibrilat y ouml;r& cihazının sesli komutları yerine getirildiği takdirde HAYIR! & Otomatik defibrilat y ouml;r cihazı sağlıklı EKG analizi sayesinde defibrilasyonu sadece gerekli durumlarda uygulanmak üzere tasarlanmıştır.
Vida-Point AED defibrilat y ouml;r cihazı ile kendime yada çevremdeki insanlara zarar verebilir miyim?
Şayet, AED y nbsp;otomatik eksternal defibrilat y ouml;r y nbsp;cihazının sesli komutları yerine getirildiği takdirde HAYIR! Temel prensip olarak otomatik defibrilat y ouml;r cihazı şok (defibrilasyon) tavsiye ettiğinde, defibrilasyon öncesi hastaya dokunulmadığından ve herkesin g y uuml;vende olduğundan emin olun. Vida-Point Pro AED otomatik defibrilat y ouml;r cihazı& hastaya ne zaman g y uuml;venli bir şekilde dokunabileceğinizi sesli olarak bildirir.
Vida-Point Pro AED defibrilat y ouml;r cihazını yeni doğmuş yada çocuklarda kullanabilir miyim?
EVET! Ancak 1 yaşından b y uuml;y y uuml;k 8 yaşından k y uuml;çük hastalar i y ccedil;en pediatrik ped kullanılması gerekmektedir.
0 – 1 Yaş – Defibrilasyon önerilmez
1 – 8 y yaş- – & 25 Kg altındaki hastalar i y ccedil;en pediatrik ped ile
8 yaş ve üst y uuml; – & 25 Kg üzerindeki hastalar i y ccedil;en yetişkin ped ile
Zaten bir Vida-Point AED (otomatik defibrilat y ouml;r) cihazınız var ise dikkat etmeniz gereken hususlar nelerdir?
1- Vida-Point otomatik defibrilat y ouml;r cihazının periyodik olarak kendi kendiniprueba etme özelliği vardır. Arıza veya olumsuz durum tespiti halinde cihaz üzerinde bulunan kırmızı uyarı işareti ile kullanıcı uyarılır. Bu sebepten öt y uuml;r y uuml; Vida-Point defibrilat y ouml;r cihazınızı her zaman kolayca g y ouml;r y uuml;lebilecek ve ihtiya y ccedil; durumunda kolayca ulaşılabilecek yere koyunuz.
2- D y uuml;zenli olarak periyodik bakım ve kalibrasyonunu yaptırınız. Bu işlemler i y ccedil;en sadece yetkili Vida-Point servislerine başvurunuz
3-T y uuml;m tek kullanımlık ped, aksesuar ve bataryalarının orijinal olmasına dikkat ediniz. Aksi taktirde cihaz kullanım dışı kalabilir ve bu y bir hayata mal olabilir.
4- Yetkili serviste Vida-Point AED defibrilat y ouml;r cihazının yazılımını g y uuml;ncelleyerek yeni res y uuml;stasyon kılavuzuna g y ouml;re hazır tutunuz.
Otomatik eksternal defibrilat y ouml;rler OED / AED Bulundurulması Gereken Yerler?
- Aile Sağlığı Merkezleri
- Sağlık Ocakları
- Hasta Nakil Ambulansları
- T y uuml;m amat y ouml;r ve profesyonel spor kul y uuml;pleri
- Spor Salonları
- Okullar
- Alışveriş merkezleri
- Havaalanları ve u y ccedil;aklar
- Oteller
- Devlet daireleri
- Stadyumlar
- Golf Sahaları
- İbadethaneler
- Plajlar, havuzlar
- Restoranlar
- Tren, otob y uuml;s ve metro istasyonları
- Kırsal kesim ve k y ouml;yler
- Polis ve İtfaiye ara y ccedil;ları
- Apartman siteleri
- Kurtarma hizmetleri
Ger y ccedil;ek Hayatta Otomatik Eksternal Defibrilat y ouml;r OED / AED ile Hayata D y ouml;nd y uuml;rme Anını İzleyin!
Kalp Masajı Yaşaır, Elektroşok Kalbi Diriltir!
Do y ccedil;. Dr. Mutlu VURAL
Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniği, İSTANBUL
Ülkemizde her yıl 100 bin kişinin hastane dışında gelişen ani kalp durması sonucu hayatını kaybettiği tahmin ediliyor. Bu öl y uuml;mlerin çoğu tanıkların 112 y rsquo;yi aramak ve temel yaşam desteğine başlamak i y ccedil;en teredd y uuml;t etmelerinden kaynaklanmaktadır. Toplu yaşam alanlarında Otomatik kalp şok cihazlarının (OED) ülkemizde yaygınlaşmamış olması da y y uuml;ksek öl y uuml;m oranlarına etki etmektedir.
Hastane dışında aniden kalbi duran ve hayatını kaybeden her 10 kişiden 5-6 y rsquo;sının toplumdan bilin y ccedil;li m y uuml;dahale yapıl(a)madığı i y ccedil;en öld y uuml;ğ y uuml; kabul edilmektedir. Ani kalp durmasında her ge y ccedil;en dakika yaşama şansı %10 azalıyor, sadece üç dakika sonra beyin hasarı başlıyor ve m y uuml;dahale edilmediğinde 12 dakika sonra kişi öl y uuml; kabul ediliyor. Ülkemizde bu alanda sadece sağlık çalışanlarının devrede olması, toplumumuzda ilkyardım bilincinin d y uuml;ş y uuml;kl y uuml;ğ y uuml;, OED bulundurma zorunluluğu olmaması, ambulansın şehir merkezinde ortalama 10 dakika ve kırsal kesimde ortalama 30 dakika sonra hastaya ulaşması nedeniyle hayatta kalma oranları maalesef %1 y rsquo;en altındadır. Hastane dışında kalbi duran bir kişinin yanında aralıksız kalp masajı (Hands Solo RCP) bilen bir kişi ve OED cihazı varsa hayatta kalma oranı %38 kabul edilmektedir. İlkyardım bilincinin y y uuml;kseldiği ve OED y rsquo;nin giderek yaygınlaştığı ülkelerde kent ve kırsal dahil hayatta kalma oranları g y uuml;n y uuml;m y uuml;zde %10 civarındadır. Gelişmiş ülkeler gelecek yıllarda bu rakamı %50 y rsquo;lere çıkarmak ve binlerce insanı daha öl y uuml;mden kurtarmak i y ccedil;en toplum ve acil sağlık hizmetleri arasında yasal olarak teminat altına alınmış daha g y uuml;çl y uuml; bir işbirliği hedeflenmektedir.
Yaşam kurtarma zincirinde 112 y rsquo;yi aramak ve temel yaşam desteğine başlamak ilk iki halkayı oluştururken, toplumun ambulans gelmeden önce elektroşok uygulaması i y ccedil;en geliştirilen OED cihazları üçünc y uuml; halka olarak kabul edilmiştir. Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere başta olmak üzere bir y ccedil;ok ülkede kamu spotu halinde kalp masajının nasıl yapılacağı konusunda vatandaşlar çocukluktan ibaren eğitiliyor (1,2). Amerikan CNN haber kanalının desteklediği
www.cprtoday.com gibi ilkyardım kurslarında en línea ilkyardım eğitimi yapılıyor ve sertifika verilebiliyor. Bu kurslarda öğretilen aralıksız kalp masajı ile kalbi duran hastada beyin hasarı 3 dakika sonra değil 20 dakika sonra başlamaktadır. Erken başlanan aralıksız kalp masajı ile hayati organlarda h y uuml;cre öl y uuml;m y uuml; geciktiği gibi kalp ritmi ventrik y uuml;ler fibrilasyonda daha uzun s y uuml;re kaldığından (asistoli geciktiğinden) ambulanstaki defibrilat y ouml;r ile sonradan elektroşok kullanarak kalbi tekrar çalıştırma olasılığı da artmaktadır.
T y uuml;rkiye y rsquo;de aralıksız kalp masajı eğitimin verilmesi halinde binlerce insanın hayatının kurtarılabileceği Kalp Projesi başta olmak üzere y y uuml;ksek sesle ifade ediliyor (3). Kalp masajı ile g y ouml;ğ y uuml;s ve bel kemiği arasında kalbi sıkıştırarak kan pompalandığı gibi 250 ml kadar nefes alıp verme de ger y ccedil;ekleşir. G y ouml;ğ y uuml;s basısı sonlandırıldığında g y ouml;ğ y uuml;s kemiği yukarı kalkarak kalp kanla dolarken 250 ml hava kendiliğinden akciğerlere girer. Başka ifadeyle aralıksız kalp masajı ile kan dolaşımın idamesi yanında bir miktar yapay solunum da kendiliğinden yapılmaktadır (Resim 1). Özellikle ani kalp durmasının ilk dakikasında kanda bol miktarda oksijen bulunduğundan 30 saniye i y ccedil;inde aralıksız kalp masajına başlanması önerilmektedir. Yapay solunumun önemi giderek azaldığından toplum tabanlı ilkyardım kılavuzlarının bazılarında yapay solunum artık önerilmemektedir.
Kalp Projesi çer y ccedil;evesinde T y uuml;rkiye y rsquo;nin ilk en línea aralıksız kalp masajı kursu projesi bana Sağlık Bilişim Derneği y rsquo;nin Altın Steteskop Bilişim Dostu Doktor Öd y uuml;l y uuml;n y uuml; kazandırdı. Kalp Projesi ile 10 yılda 10 milyon, 20 yılda 30 milyon kişinin aralıksız kalp masajını öğrenerek yılda 20 bin hayat kurtaracağına inanıyoruz (3,4). Yurt dışında %10 olan hayatta kalma oranları hali hazırda bizden 10 kattan fazla daha iyi iken, gelecek yıllarda çıtayı %50 y rsquo;lere çıkarma hedefleri de d y uuml;ş y uuml;n y uuml;ld y uuml;ğ y uuml;nde Kalp Proje y rsquo;nin ülkemizde çok önemli bir misyon üstlendiği un y ccedil;ıktır. Hayatta Kal Derneği önc y uuml;l y uuml;ğ y uuml;nde Sağlık Bakanlığı y rsquo;nın y y ouml;netmelik değişikliğinin ardından sponsorların desteğiyle T y uuml;rkiye y rsquo;nin ilk sertifikalı en línea kalp masajı kursunu ücretsiz olarak aktif hale getirmeyi planlıyoruz.
Üst solunum yolu tam tıkanıklığında sağlık çalışanlarının her vakaya anında yetişmesi m y uuml;mk y uuml;n olmadığından, yıllar önce Hemlich tarafından topluma öğretilmek üzere bir manevra tanımlanmıştır. Hemlich manevrası denilen bu toplum tabanlı ilkyardım y y ouml;ntemi ile y d y uuml;nyada her yıl 50 bin insanın hayatının kurtarıldığı tahmin edilmektedir. Ani kalp durması da bir tıbbi acil durumdur. M y uuml;dahale etmeden ambulans beklendiğinde altın değerindeki ilk dakikalar t y uuml;kenmekte ve 12 dakika ge y ccedil;tikten sonra sağlık ekiplerinin tıbbi m y uuml;dahalesi “sosyal endikasyonun y rdquo; ötesine ge y ccedil;memektedir. Hemlich manevrasında olduğu gibi; “aralıksız kalp masajının y rdquo; topluma öğretilmesi ile binlerce hayat kurtarılabilir. İşte Kalp Projesi ile toplumumuza kalp masajını öğreterek onları ani kalp durmasında hayatlar kurtarmaya davet ediyoruz.
Ani kalp durması ülkemizde hala çok b y uuml;y y uuml;k bir “paradoks y rdquo; durumundadır. Şimdi iki somut örneği inceleyelim: Yakın bir zamanda Bursa merkezli bir flaş haber yapıldı.& Bir vatandaşımızın kurtarıldığına dair y mobese kamera g y ouml;r y uuml;nt y uuml;leri yazılı ve g y ouml;rsel medyaya servis edilerek t y uuml;m gazete ve televizyonlarda “saniye saniye hayata d y ouml;n y uuml;ş y rdquo; başlığı ile yayınlandı.& Bu haberlerde ambulans ekibinin doğru bir yaklaşımla hastaya sokak ortasında kalp masajı ve elektroşok yaparak hastanın kalbinin yeniden çalıştırıldığı ve bunun haber merkezlerince hayata d y ouml;nmekle eş anlamlı değerlendirildiği g y ouml;ze çarpıyordu. Oysa sadece birka y ccedil; g y uuml;n sonra ger y ccedil;eğen b y ouml;yle olmadığı ortaya çıktı.& Bu vatandaşın kalbi tekrar çalıştırılmasına rağmen altın dakikalarda toplum tarafından m y uuml;dahale edilmediği i y ccedil;en beyin hasarı ger y ccedil;ekleştiğini, hi y ccedil; uyanmadığını ve birka y ccedil; g y uuml;n sonra hayatını kaybettiğini tespEsto ettik. Diğerinde “bir vatandaş otob y uuml;sten indi, yere yığıldı ve o un öld y uuml;ğ y uuml; anlaşıldı y rdquo; diye haber yapıldı. Oysa bu vatandaş toplum tarafından bilin y ccedil;li ilkyardım yapılmadığı i y ccedil;en yere yığıldıktan 12 dakika sonra ölm y uuml;şt y uuml;. Bu sebeplerle toplumumuzda ani kalp durması farkındalık çalışmalarının y y uuml;r y uuml;t y uuml;lmesi gerektiğine karar verdik. Radyo Televizyon Üst Kurulu tarafından 2013/613 nolu kamu spotumuz onaylanarak öncelikli olarak yayına girdi. “Hayatta Kal y rdquo; isimli şarkı s y ouml;zleri yazıldı. Ani kalp durması ve yaşam kurtarma zinciri şarkıda işlendi. Bu şarkının TV y rsquo;lerde yayını ile hem farkındalık artırmak hem de şarkının m y uuml;ziğindeki dakikada 100 ritmini izleyerek halkımızın 20 adet insan maketi üzerinde sokakta toplu kalp masajı yapmasını planlıyoruz. Bu yıl İstanbul y rsquo;da başlayan uygulamalı farkındalık çalışmaları gelecek yıl t y uuml;m T y uuml;rkiye y rsquo;de planlanmaktadır.
Ülkemizde kalbi duran ve yere yığılan hasta hemen öld y uuml; zannediliyor ve m y uuml;dahale edilmiyor. Toplumumuza bu durumda insanların ilk üç dakikada kesinlikle ölmediğini, ilk dakikada başlanacak aralıksız kalp masajı ile h y uuml;cre öl y uuml;m y uuml;n y uuml; geciktirebileceklerini ve OED sayesinde elektroşok kullanarak kalbi tekrar çalıştırabilirsek bir insanın hayatını kurtarabileceklerini öğretmeliyiz. Bu altın dakikalar ge y ccedil;tikten sonra sağlık çalışanları hastanın kalbini tekrar çalıştırsa bile beyin h y uuml;creleri m y uuml;dahaleden önce zaten hasar g y ouml;rm y uuml;ş olacağından artık hayata d y ouml;nd y uuml;rmenin m y uuml;mk y uuml;n olmadığının öğretilmesinin toplumumuzu ilkyardım öğrenmeye teşvik edeceğine inanıyoruz. Bunun yanında, bu alanda başarı elde eden bir y ccedil;ok ülkede olduğu gibi işe girmede y ilkyardım sertifikasının zorunlu olması, OED bulundurma zorunluluk y y ouml;netmelikleri, ilkyardım eğitimine m y uuml;fredatına OED kullanımının eklenmesi, ilkyardım ve OED kullanma sertifikası olanların tanımadığı birine m y uuml;dahale ettiğinde dokunulmaz sayılacağı koruyucu yasalar çıkarılması ile toplumdan bilin y ccedil;li kişilerin ilkyardım uygulaması ve OED kullanması teşvik edilmelidir.
Gelişmiş ülkelerde olduğu gibi toplumumuzda aralıksız kalp masajı bilenlerin sayısının artması yanında, ilkyardım yapanları koruyan yasalar ve OED y rsquo;nin ortak yaşam alanlarında yaygınlaşması ile ani kalp durması sonucu hayatını kaybetmekte olan binlerce insanı kurtarmak m y uuml;mk y uuml;nd y uuml;r.
Resim 1.& Aralıksız kalp masajında bir piston gibi eller g y ouml;ğ y uuml;s kemiği ortasına aktif bası uygularken, bası kaldırıldığında pasif olarak gevşeme ger y ccedil;ekleşir. Sadece kalp masajı ile bası sırasında kalpten kan pompalanır ve hasta 250 ml kadar nefes verirken, gevşemede kalp kanla dolar ve akciğere 250 ml kadar hava girer.
Kaynaklar
1. Nishiyama C, Iwami T, Kitamura T, Ando M, Sakamoto T, Marukawa S, Kawamura T. Largo-term retention de cardiopulmonar resuscitation skills después shortened chest compression-solo entrenamiento y conventional entrenamiento: un randomized controlled trial. Acad Emerg Med 2014; 21:47-54.
2. B.J. Bobrow, T.F. Vadeboncoeur, D.W. Spaite, J. Potts, K. Denninghoff, V. Chikani, P.R. Brazil, B. Ramsey, y Otros. Impact de brief o ultra-brief Hands-Solo RCP video entrenamiento en el confianza de lay citizens un perform RCP. Resuscitation 2010; 81: 96.
3. Vural M. El corazón project: un costo-effective método un guardar un vida. Anadolu Kardiyol Derg 2013;13:614-5
4. Japanese Circulation Society Resuscitation Science Estudio Group. Chest-compression-solo bystander cardiopulmonar resuscitation en el 30:2 compression-a-ventilation ratio era. Nationwide observational estudio. Circ J 2013; 77:2742-50.
Do y ccedil;ent Doktor Mutlu Vural y rsquo;en 13 Temmuz 2014 tarihli Akşam Gazetesine verdiği r y ouml;portajı
ALTIN DAKİKALAR y nbsp;
Ani kalp durması sonucunda kalbi duran bir kişide eğer m y uuml;dahale edilmezse 3 dakika sonra beyin öl y uuml;m y uuml; başlıyor ki biz bu dakikalara ‘Altın Dakikalar y rsquo; diyoruz. Yaklaşık 10 dakika sonra beyin öl y uuml;m y uuml; tamamlanıyor. Yani ambulans geldiğinde ani kalp durması yaşayan biri ölm y uuml;ş oluyor. Fakat toplumun kalp masajı yapma yetkisi ve elektroşok kullanma yetkisi ülkemizde h y acirc;l y acirc; yok. Son 10-15 yıldır yurtdışında toplumun hem kalp masajı hem elektroşok kullanma hem de ilk yardım yapma yetkisi var. Bizim de temel hedefimiz; hastane dışında gelişen acil tıbbi durumlarda özellikle ani kalp durmasında toplum tarafından uygulanacak temel yaşam kurtarma zincirini g y uuml;çlendirmek.
TEMEL YAŞAM KURTARMUn ZİNCİRİ
Temel yaşam kurtarma zinciri 5 halkadan oluşuyor. Birincisi 112 y rsquo;yi aramak. Mutlaka sağlık çalışanı gelecek. İlk başta bunu yapıyoruz. Eğer yanımızda biri varsa zaman kazanmak i y ccedil;en ona arattırıyoruz. Yalnızsak kendimiz arıyoruz. Ondan sonra temel yaşam desteği yapıyoruz. Kalbi durmuşsa kalp masajı yapıyoruz. Yapay solunum biliyorsak yapıyoruz, bilmiyorsak sadece kalp masajıyla devam ediyoruz. Üçünc y uuml; halka da OED kullanmak; halk dilinde kalp şok cihazıyla m y uuml;dahale. Bu üç halka topluma aEsto olmalı. D y ouml;rd y uuml;nc y uuml; halka zaten ambulans ve beşinci halka da ambulansın ulaştığı yer yeni hastane. T y uuml;rkiye y rsquo;de yaşam kurtarma zinciri 5 değil, 4 halka. Birinci halka 112 y rsquo;yi aramak, orada da sıkıntılarımız var. İkinci halka temel yaşam desteği, orada da ilkyardımcımız çok az. Ambulans öncesi m y uuml;dahale nerdeyse yok denecek kadar az. Üçünc y uuml; halka ambulans, d y ouml;rd y uuml;nc y uuml; halka hastane. Neden yurtdışında ilk yardım fazla çünk y uuml; zorunlu. Yurtdışında gelişmiş ülkelerde bir alışveriş merkezinde kalp krizi ge y ccedil;irdiniz, öld y uuml;n y uuml;z. Eğer o alışveriş merkezinde bir elektroşok cihazı yoksa direkt taksirle adam öld y uuml;rmek olarak algılanıyor. Çünk y uuml; bulundurma zorunluluğu var. Bu okullar, toplu taşıma i y ccedil;en de ge y ccedil;erli ve personeline de eğitim vermek zorunda.
İLK YARDIM EĞİTİMİ
Sağlık çalışanlarının yaptığı m y uuml;dahaleye tıbbi m y uuml;dahale diyoruz. Sağlık çalışanı olmayanların yaptığı m y uuml;dahaleye ilk yardım diyoruz. Zaten acil m y uuml;dahale gerektirmeyen durumlarda mutlaka sağlık sisteminden faydalanıyoruz. İlk yardım eğitimi; 2 g y uuml;n 16 saat ve sonrasında sınava giriyorsunuz. Hedef t y uuml;m erişkinlerin ilkyardım sertifikasının olmasıdır. Çünk y uuml; ilk yardım sertifikası olmayan kişilerin m y uuml;dahale etmesini önermeyiz. İlk yardım sertifikası olan kişilerin de mutlaka yasalarla korunması lazım. Evimizden çıkıyoruz; tanımadığımız birilerinin ya da iş arkadaşımızın aniden kalbimiz durabilir ve m y uuml;dahale etmek durumunda kalabiliriz. Bu bir sosyal sorumluluk, i y ccedil;inde yaşadığımız topluma karşı da bir g y ouml;rev ama sağlık çalışanı bile olsa kişi d y uuml;ş y uuml;n y uuml;yor. ‘Şimdi m y uuml;dahale etsem, polis gelecek ona ifade vereceğim, mahkemeye çağıracaklar, bana tazminat davası un y ccedil;abilir, su y ccedil;lanabilirim y rsquo; gibi olumsuz d y uuml;ş y uuml;nceleri aklına getirmemesi gerekiyor ki m y uuml;dahale edebilsin. Bu da ancak ilkyardım sertifikası olanlar dokunulmaz olduklarında olabilir.
NEDEN TOPLUMUn İHTİYUn y Ccedil; VAR?
Örneğen ani kalp durması; d y ouml;rd y uuml;nc y uuml; dakikadan ibaren beyin öl y uuml;m y uuml; başlıyor. Ambulansın gelme s y uuml;relerine bakıyoruz; şehir i y ccedil;inde ortalama 10 dakika deniliyor, kırsal kesimde 30 dakika. Zaten ambulans geldiğinde çok şey kaybedilmiş oluyor. Bir ani kalp durmasına m y uuml;dahale edilmezse ortalama 12 dakika sonra öl y uuml; kabul ediliyor. Çoğu vakada ambulans 12 dakikadan sonra geliyor. Bu y y uuml;zden toplumla sağlık çalışanları arasında bir ilk yardım dayanışması mutlaka olmalı.
NASIL ANLARIZ?
Sağlıklı g y ouml;r y uuml;nen bir kişi şik y acirc;yetler başladıktan hemen sonra bilincini kaybedip olduğu yere yığılır. İ y ccedil; çeker gibi nefes alır ve nefesi kesilirse kalbi durmuş demektir. Ani kalp durmasının tanımı bu. Kalp durduğunda beyne kan gitmez ve sadece 10 saniye sonra fişiniz çekilmiş gibi olduğunuz yerde yığılıp kalırsınız. Hastaneye yetişemeden kalp durursa ülkemizde maalesef y y uuml;zde 99 y rsquo;ı öl y uuml;yor. Amacımız bu öl y uuml;mleri azaltmak olmalı. Kalbe 2 dakika i y ccedil;inde m y uuml;dahale edersek ve ortamda varsa ve elektroşok yapabilirsek o kişinin kalbi çalışır, nefes almaya başlar, bilinci de un y ccedil;ılır. Ama s y uuml;re y ccedil; uzarsa kalbini çalıştırabilirsiniz, nefes alır ama beynin toparlanması birka y ccedil;& saat alabilir. Hatta m y uuml;dahale s y uuml;resi çok ge y ccedil;mişse beyin hasarı oluşabilir.
KALP MASAJI NASIL YAPILIR?
Elektroşok cihazı yoksa kalp masajı yapıyoruz. Aralıksız kalp masajı diyoruz buna. Bunda da kollarımızı b y uuml;kmeden bastığınızda, kalp iman tahtasıyla bel kemiği arasına sıkışıyor ve kan pompalıyor. Yine basınca nefes veriyor kişi, bırakınca kendiliğinden kalkıyor g y ouml;ğ y uuml;s kafesi. Her basışta nefes veriyorsunuz, kalp pompalıyor, bırakınca kalp doluyor akciğerler nefesle doluyor. Hem kan dolaşımını sağlıyorsunuz hem de belli bir d y uuml;zlemde gidebilecek kadar da solunum sağlamış oluyorsunuz. O y y uuml;zden solunumun önemi giderek azaldı. Şimdi kalp masajı ön plana çıktı. Tabii şu ana kadar anlattıklarımız 13 yaş ve üzeri i y ccedil;en ge y ccedil;erli. Çocuklarda biraz daha farklı durum. Onlarda solunum biraz daha ön planda.
NE GİBİ SIKINTILARIMIZ VAR?
Örneğen ilk halka 112 y rsquo;yi aramak. Şu anda 112 y rsquo;ye yapılan çağrı sayısı çok fazla. Maalesef y y uuml;zde 90 y rsquo;ı tıp dışında yapılmış çağrılar. Bu da 112 çağrı karşılayıcının ger y ccedil;ek hastaya d y ouml;nme s y uuml;resini 1 dakikaya kadar uzatabiliyor. Sadece İstanbul y rsquo;da 112 komuta merkezi g y uuml;nde 90 bin çağrı alıyormuş ve bunun y y uuml;zde 90 y rsquo;dan fazlası tıp dışı çağrılar. Acil tıbbi durum olmadığı halde gereksiz şeyler i y ccedil;en arıyor. Öncelikle bunu sıfıra indirmemiz gerekiyor.
İlkyardım bilenlerin sayısını artırmak ve yasalarla da ilk yardımcının korunması ve teşvik edilmesi gerekiyor. Mesela otomatik kalp şok cihazlarının bulunma zorunluluğu yok. O nedenle bizde temel yaşam kurtarma zinciri 4 halka.
Otomatik kalp şok cihazı eklenirse 5 halka olacak. Bu cihazlar 10 yaşında bir çocuğun bile kullanabileceği kadar basit. Sizi T y uuml;rk y ccedil;e komutlarla y y ouml;nlendiriyor. Zaten anadilde olması gerekiyor.
Bu konuda tamamen yetersiziz. Amerika y rsquo;da 10 kişiye bir tane cihaz d y uuml;ş y uuml;yor.
HAYATTUn KAL DERNEĞİ NELER YAPIYOR?
Sokakta 1. Temel Yaşam Kurtarma Zinciri etkinlikleri başlattık. İstanbul y rsquo;da 11 işlek noktada bunu yapıyoruz. Burada 15 kişi Hayatta Kal şarkımızın ritmiyle çeşitli hareketler yapıyorlar. Yaşam kurtarma zincirinin ilk i y ccedil; halkasının önemini anlatıyoruz. D y ouml;rd y uuml;nc y uuml; halka zaten ambulans. Beşinci halka da ambulansın son durağı olan hastane. Etkinlikte ambulans öncesi ge y ccedil;en altın dakikaların toplum tarafından iyi kullanılması sayesinde binlerce insanın hayat d y ouml;nd y uuml;r y uuml;lebileceğini anlatıyoruz. Tabii ki biz b y uuml;t y uuml;n bunları kurumlarla işbirliği i y ccedil;inde y y uuml;r y uuml;t y uuml;yoruz. Hayatta Kal Derneği y rsquo;nin tek başına yapabileceği bir şey değil. Bir y ccedil;ok sivil toplum kuruluşuyla Acil Tıp Uzmanlar Derneği, Acil Tıp Teknisyenler Derneği ile işbirliği i y ccedil;inde çalışıyoruz. Devlet kurumlarıyla da işbirliği i y ccedil;indeyiz.
En línea DUn ÖĞRENME ŞANSIMIZ VAR
Yurtdışında en línea eğitimler yaygın. Çünk y uuml; çok daha fazla kişiye ulaşabiliyorsunuz. Çok kolay ulaşıyorsunuz, çok kısa s y uuml;rede farkındalık yaratıyorsunuz. En línea haricinde televizyondan kamu spotlarıyla da eğitim veriliyor ve sertifika da veriliyor. Ülkemizde de bunun ön y uuml;n y uuml;n un y ccedil;ılmasını istiyoruz. Bunu ücretsiz olarak da vermeye talibiz. Hedefimiz 10 yılda 10 milyon 20 yılda 30 milyon kişinin kalp masajı öğrenmesidir.
DAKİKADUn 103 RİTMİNDE
D y uuml;nyada Bee Gees y rsquo;en şarkısı vardı. ‘Stay Alive y rsquo; adında, 1972 y rsquo;den beri onu ilk yardım eğitiminde kullanıyorlar. Bizim ilk yardımcılar da onu kullanıyordu. Biz de milli bir şarkı yapalım dedik. Adını da ‘Hayatta Kal y rsquo; diye T y uuml;rk y ccedil;esini kullandık. Bu şarkı 103 ritmindeydi. Çünk y uuml; kalp masajının 100 y rsquo;ün altında olmasını istemiyoruz. Dakikada 100 ve 110 arasında olması gerekiyor. D y uuml;nyada da 103 bu t y uuml;r eğitimlerde baz alınıyor. Biz de dakikada 103 ritminde hayatta kal diye bir şarkı hazırladık. Bu şarkının s y ouml;zlerini Vural Şahin yazdı. Bestesini K y uuml;lt y uuml;r Bakanlığı sanat y ccedil;ısı Tuncay Yalın yaptı. Ali Avni de seslendirmesini yaptı. Bu şarkıdaki ritme g y ouml;re insanlar kalp masajını öğrenebilecekler. Bu şarkıya kip de çekeceğiz. Televizyonlar aracılığıyla da daha fazla kişiye ulaştırmaya çalışacağız. Farkındalık şarkısını daha hızlı yaptık 120 hızında klip i y ccedil;en onu d y uuml;ş y uuml;n y uuml;yoruz biraz daha kısa oluyor o zaman. ttmuzik yayını i y ccedil;en başvuru yaptık. Eğitimler i y ccedil;en 103 olarak bestelendi.
YURTDIŞINDUn NASIL?
ABD y rsquo;de ani kalp durmasına m y uuml;dahaleyi anlatan 1 dakikalık filmler var. Biz de Amerikan Kalp Derneği y rsquo;nin aralıksız kalp masajı videosunu T y uuml;rk y ccedil;eye çevirdik. Sadece 1 dakika s y uuml;r y uuml;yor ve 1 dakikada çok g y uuml;zel anlatılıyor. Yine CNN Internacional y rsquo;ın desteklediği cprtoday.com diye bir web sitesi var. Orada da öğretiliyor.
Yine onlar da kalp masajının 30 dakika veya 1 saat arasında kişinin d y uuml;zeyine g y ouml;re öğrenebileceğini s y ouml;yl y uuml;yorlar. 500 bin kişiye ulaşmışlar ve en línea sertifika vermişler. ABD y rsquo;de topluma ani kalp durmasında m y uuml;dahale etmesi konusunda destek veren yasa 2000 yılında onaylandıktan sonra hayatta kalma oranları y y uuml;zde 5 (yılda 15 bin kişi) arttı. Ayrıca bir y ccedil;ok Avrupa ülkesinde acil sağlık hizmetleri komuta merkezindeki çağrı karşılayıcı hastanın yanındaki kişileri ambulans gelene kadar mutlaka telefonda kalp masajı yapmaya teşvik ediyor.
Esra Boğazlıyan y rsquo;ın HaberT y uuml;rk Gazetesi y rsquo;ndeki 16/08/2014 tarihli yazısı
K y uuml;çük y ccedil;ekmece y rsquo;deki AVM y rsquo;de kalp krizi ge y ccedil;iren bir kişiye m y uuml;dahale edilememesi ve olayın öl y uuml;mle sonu y ccedil;lanması üzerine AVM y rsquo;lerdeki ilkyardım tartışılıyor. Peki bir AVM y rsquo;de nasıl bir acil m y uuml;dahale donanımı olmalı? Ne gibi önlemler alınmalı ki acil durumlarda kayıplar önlensin y hellip; İşte bu soruyu bir bilene, Prof. Dr. İbrahim İkizceli y rsquo;ye sorduk y hellip;
ÖNCEKİ g y uuml;n, K y uuml;çük y ccedil;ekmece y rsquo;deki bir alışveriş merkezinde yaşananları g y uuml;ndeme getirmiştim hatırlayacağınız üzere y hellip; Kalp krizi ge y ccedil;iren birine acil m y uuml;dahalede bulunulamamış, ne yazık ki hasta hayatını kaybetmişti. Bu üz y uuml;c y uuml; olayın ardından her g y uuml;n binlerce ziyaret y ccedil;i ağırlayan AVM y rsquo;lerdeki ilkyardım sorununu tartışmaya un y ccedil;mıştım. İrili ufaklı yaklaşık 100 AVM y rsquo;nin olduğu kentte bazı alışveriş merkezlerinde tam donanımlı m y uuml;dahale ekibi varken bazılarında ise acil m y uuml;dahale ekibi olmadığı da araştırmalarımız sonucu ortaya çıkmıştı. Hukuk y ccedil;ular ise, AVM y rsquo;lerdeki ilkyardım hizmetiyle ilgili yasal bir mevzuat olmadığını s y ouml;ylemekle birlikte işletmecilerin Anayasal sorumluluğuna dikkat çekmişti. Yani konuyla ilgili ayrıntılı bir yasa ve y y ouml;netmelik bulunmasa dahi AVM y rsquo;lerin sağlık ünitesi, sağlık personeli veya en azından ilkyardım eğitimi g y ouml;rm y uuml;ş personel bulundurmasının hukuki bir y y uuml;k y uuml;ml y uuml;l y uuml;k olduğunu un y ccedil;ıklamıştı. AVM y rsquo;de acil m y uuml;dahale eksikliğinin doğuracağı sonu y ccedil;lar, K y uuml;çük y ccedil;ekmece y rsquo;de yaşanan olayla zaten acı bir şekilde ortaya çıktı ama peki AVM y rsquo;lerde nasıl bir acil m y uuml;dahale donanımı olmalı? Kalp krizi, sara n y ouml;beti ya da özellikle çocukların başına sık y ccedil;a gelen soluk borusuna yabancı bir cisim ka y ccedil;ma gibi bir durumda hastayı hayatta tutabilmek i y ccedil;en AVM y rsquo;ler ne gibi önlemler almalı? Sağlık edEsto y ouml;r y uuml;m y uuml;z Ceyda Erenoğlu, işte bu soruları bir bilene, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fak y uuml;ltesi Acil Tıp Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İbrahim İkizceli y rsquo;ye sordu. İşte İkizceli y rsquo;nin yanıtları y hellip;
Yeni doğacak torununuza bir şeyler almak i y ccedil;en alışveriş merkezine eşiniz ile gittiniz, çok heyecanlısınız ve ortalık çok kalabalık, gezerken eşinizin g y ouml;ğs y uuml; ağrıdı, soğuk soğuk terledi ve birden yere yığıldı.
B y ouml;yle bir durumda bir g y uuml;venlik g y ouml;revlisi veya bir mağaza çalışanı elinde kalbe şok veren otomatik eksternaldefibrilat y ouml;r (OED) ile çıkıp gelse ve eşinizin g y ouml;ğs y uuml;ne OED ninpedlerini yapıştırıp OED den gelen talimatlara g y ouml;re gerekli m y uuml;dahaleyi yaparsa eşinizin hayatta kalma %90 oranında artıyor. Bu m y uuml;dahalenin gecikmesi durumunda her dakika %10 oranında hayatta kalma ihtimali azalıyor.
OED ilkyardım eğitimi almış kişiler tarafından kullanılabilen kullanıcıya kalbi duran kişiye yapılması gerekli olan anlaşılabilir talimatları sesli olarak veren kalbe elektrik şoku uygulamaya yarayan elektronik bir alettir. Eskiden kalbe elektrik şoku veren aletlerin kullanımı hastanelerde ve doktorlar tarafından yapılmaktaydı. Herhangi bir kalp durmasında elektrik şokunun erken verilmesi hayatta kalma oranını y y uuml;kselttiği i y ccedil;en OED ler üretildi ve 2000 yılından sonra ilkyardımcının kullanımına sunuldu. OED kullanmak i y ccedil;en doktor veya sağlık çalışanı olama gerek yok 16 saatlik ilkyardım eğitimi alan kişiler rahatlıkla OED cihazını kullanabilir.
Alışveriş merkezleri, havaalanları ve otob y uuml;s terminalleri gibi kalabalık ortamlarda ilkyardım eğitimi almış ve OED kullanabilen kişilerin olması bu ortamlarda olabilecek sağlık sorunları ve kazalarda gelişebilecek öl y uuml;m ve sakatlıkları en aza indirecektir.
İlkyardım eğitimi alan kişiler ani olarak gelişebilecek kaza, kanama, kalp durması, yabacı cismin soluk borusuna ka y ccedil;ması, yanık, elektrik çarpması, bayılma, sara n y ouml;beti gibi durumlarda sağlık g y ouml;revlileri gelinceye kadar, ortamda bulunan ara y ccedil; ve gere y ccedil;le kazazedenin hayatta kalmasını veya sakatlığının ilerlemesini engellemek i y ccedil;en gerekli m y uuml;dahaleleri yapabilir.
Özellikler soluk borusuna yabancı cisim ka y ccedil;ması çocuklarda sık g y ouml;r y uuml;lmekte ve eğer soluk borusunu tam tıkarsa 3-5 dakika i y ccedil;inde çocuğun öl y uuml;m y uuml; ile sonu y ccedil;lanabilmektedir. Bu nedenle soluk borusuna yabancı cisim ka y ccedil;masında yapılabilecek m y uuml;dahaleleri anneler başta olmak üzere herkesin bilmesinde fayda olacaktır, çünk y uuml; bu durumda yapılacak heimlick manevrası ile yabancı cisim çıkartılabilecek ve çocuğun yaşaması sağlanabilecektir. Bu durumda m y uuml;dahale yapmadan sağlık g y ouml;revlilerinin gelmesini beklemek öl y uuml;mle sonu y ccedil;lanabilecektir. D y uuml;nyada ambulansın olay yerine ulaşma s y uuml;resi ortalama 8-10 dakika arasında olup T y uuml;rkiye y rsquo;de de durum bu d y uuml;zeydedir.
Alışveriş merkezleri gibi insanların yoğun olduğu b y ouml;lgelerde ilkyardım eğitimi almış kişilerin bulunmasın yanında herkesin ve ambulansın rahat ulaşabileceği bir yerde ilkyardım odası un y ccedil;ılabilir. Burası kazazedenin rahat edebileceği, basEsto tıbbi m y uuml;dahalelerin yapılabileceği ve ambulansın veya sağlık g y ouml;revlilerinin rahat ulaşabileceği bir yer olmalıdır.
2002 yılında çıkartılan İlkyardım Y y ouml;netmeliğinde de “T y uuml;m kurum ve kuruluşlarda istihdam edilen her yirmi personel i y ccedil;en bir, ilgili mevzuata g y ouml;re ağır ve tehlikeli işler kapsamında bulunan işyerlerinde, her en personel i y ccedil;en bir olmak üzere, bu y y ouml;netmeliğe g y ouml;re yetkilendirilmiş merkezden en az “Temel İlkyardım Eğitimi y rdquo; sertifikası almış “İlkyardımcının bulundurulması zorunludur.” denilmektedir. Alışveriş merkezlerini de i y ccedil;eride kurulmuş ayrı ayrı işyerleri olarak d y uuml;ş y uuml;n y uuml;lmeden t y uuml;m y uuml;n y uuml; bir merkez olarak d y uuml;ş y uuml;n y uuml;p her 20 çalışana en az bir sertifikalı ilkyardımcı bulundurma zorunluluğu getirtilmelidir.

